الف:-تعاریف:
HIVچیست؟ ايدز چيست؟
HIVحروف مخفف کلمات :
Human: انسان : این ویروس فقط بر انسانها اثر گذار است
Immuno-deficiency: نقص ایمنی :این ویروس باعث ایجاد نقص دردستگاه ایمنی بدن میگردد و مانع از فعالیت صحیح دفاعی بدن میشود.
Virus :ویروس : این ارگانیسم یک ویروس است و مانند همهُ ویروسها توانایی تکثیر مستقل ندارد، این ویروس با ایجاد تغییراتی درسلولهای انسانی تکثیر و انتشار می یابد.
AIDSحروف مخفف کلمات :
Aquired : اکتسابی : زیرا فرد باید آنرا اکتساب کند و این بیماری جزء بیماریهای ژنتیک نیست.
Immune : ایمنی : بعلت اینکه بر سیستم ایمنی بدن اثر گذار است و کار سیستم ایمنی مبازه برای دفع میکرب، باکتری و ویروسها میباشد.
Deficiency : نقصان : بعلت اینکه باعث ایجاد نقص در سیستم ایمنی بدن میشود و کار آنرا دچار اختلال میکند.
Syndrom : نشانگان: بعلت اینکه شخص مبتلا به ایدز ممکن است دچار انواع متفاوت از نشانههای بیماریها و عفونتهای فرصت طلب شود.
هر كسى با ويروس انسانى نقص ايمنى (Human Immune deficiency Virus) HIV آلوده شد و تست HIV مثبت پيدا كرد مبتلا به ايدز محسوب نمى شود.هنگامى تشخيص ايدز در يك فرد آلوده به HIV داده مى شود كه يا تعداد مطلق سلول هاى )CD4 گروهى از سلول هاى دفاعى بدن) به كمتر از ۲۰۰ عدد در هر ميلى متر مكعب خون رسيده باشد يا عفونت هاى فرصت طلب ناشى از عواملى كه نمى توانند در افراد سالم بيمارى ايجاد كنند در فرد به وجود آمده باشد.
ب- تاریخچه:
ويروس ايدز از كجا آمده است؟
مشخص نيست. از هر كجا كه آمده باشد فرقي نمي كند. مهم اين است كه بايد سعي شود آلودگي رخ ندهد. ويروس اچ آی وی در همه كشورها وجود دارد.
ويروس ايدز اولين بار در كدام كشور پيدا شد؟
اولين بار در سال 1981 ميلادي در بين هم جنس بازان در آمريكا پيدا شد. شواهدي وجود دارد كه قبل از اين تاريخ هم بيماري ايدز در چند منطقه جهان وجود داشته است.
ج-دوره کمون:
چه مدت طول مى كشد تاآلودگى باHIV باعث بروز ايدزشود؟
در حال حاضر زمان متوسط بين عفونت با HIV و ظهور علائم ايدز 10 سال است. اين زمان به مقدار زياد از فردى به فرد ديگر متفاوت است و به عوامل بسيار از جمله وضعيت سلامتى و رفتارهاى فرد بستگى دارد. در حال حاضر با تجويز درمان هاى موجود كه تكثير ويروس را مهار مى كنند، مى توان سرعت ضعيف شدن دستگاه ايمنى را كند كرد. همچنين مى توان از بعضى از بيمارى هاى همراه با ايدز پيشگيرى يا آنها را درمان كرد. بنابراين تشخيص زودرس آلودگى به HIV امكان انتخاب هاى بيشتر درمانى و پيشگيرى را فراهم مى آورد.
چگونه مى توان فهميد فردى بهHIV آلوده شده است؟
تنها راه تعيين كردن اينكه فردى به HIV آلوده شده است، انجام آزمون تشخيص مخصوص آن است. بسيارى از افرادى كه به HIV آلوده مى شوند تا سال ها علامتى ندارند و از طرف ديگر بسيارى از علائمى كه براى ايدز ذكر مى شود با بيمارى هاى ديگر مشترك است.
د-دوره پنجره:
چه زماني بعد از رفتار خطرناک بايستي آزمايش اچ. آي. وي. داد؟
مدت زمانى كه طول مى كشد تا در فردى كه ويروس ايدز وارد بدنش شده است، آنتى بادى توليد و تست HIV او مثبت شود را «دوره پنجره اى» (Window period) مى نامند. اين مدت معمولاً حدود 4 هفته تا سه ماه طول مى كشد اما در مواردی ممكن است تا شش ماه هم به طول انجامد. (البته به شرط پرهيز از تکرار رفتارهاي پرخطر)
ه-آزمایشات:
آزمايش هاي اچ.آي.وي کدامند؟
الف) آزمايش هاي پادتن اچ.آي.وي (غيرمستقيم)
1- آزمايش اليزا (ELISA) : آزمايشي حساس که آزمون استاندارد در کشور ما براي غربالگري خون و فرآورده هاي خوني و نيز افرادي است که ميخواهد از وضعيت اچ.آي.وي خود آگاه شوند. اين آزمايش ممکن است بصورت کاذب نتيجه مثبت گزارش کند.
2- آزمايش وسترن بلات (Western Blot): آزمايشي که دقت بيشتري از اليزا دارد و براي تأييد نتيجه مثبت آن بکار ميرود. در کشور ما فقط در آزمايشگاه هاي سازمان انتقال خون با معرفي از کلينيک هاي مشاوره بيماريهاي رفتاري انجام ميگيرد.
چرا آزمايش ها در چند مرحله انجام ميشود؟
به دليل مسائل علمي پيرامون توان تشخيصي آزمايش ها و نيز مسائل اخلاق حرفهاي و قانوني، آزمايش پادتن اچ.آي.وي در کشور ما در دو مرحله انجام ميشود در مرحله اول که اليزا است، نتيجه مثبت نشان مي دهد که فرد به احتمال زياد مبتلاء به ويروس شده است، سپس به فاصله چند روز آزمايش اليزاي دوم و وسترن بلات انجام مي شود تا نتيجه مثبت نخستين را تاييد کند. اگر نتيجه آزمايش دوم پادتن اچ.آي.وي مثبت درآيد فرد مبتلا به اچ.آي.وي در نظر گرفته ميشود و اصطلاحاً به او اچ.آي.وي-مثبت مي گويند. اما اگر نتيجه آزمايش دوم پادتن اچ.آي.وي منفي درآيد، لزوماً به معني آن نيست که او اچ.آي.وي-منفي است چون گاهي مدتي طول ميکشد تا بدن بتواند پادتن توليد کند. اين دوره را دورة پنجره ميگويند. بنابراين لازم است اين فرد شش ماه بعد آزمايش هاي پادتن اچ.آي.وي را تکرار کند تا به شرطي در اين مدت رفتارهاي پرخطري هم نکرده باشد، از اچ.آي.وي-منفي بودن خود مطمئن شود.
معنى يك تست مثبت و يك تست منفىچيست؟
يك تست مثبت به اين معناست كه:
-- شما ويروس عامل ايدز را در بدن خود داريد.
ویروس مى تواند ديگران منتقل گرددوبايداقدامات احتياطى را رعايت كنيد.
تست منفى به اين معناست كه شما آنتى بادى هاى ناشى از ويروس ايدز را در خون خود نداريد.
تست منفى به اين معنا نيست كه:
- شما با HIV آلوده نيستيد (ممكن است در دوره پنجره اى باشيد)
- شما نسبت به ايدز مصون هستيد
- شما نسبت به عفونت مقاومت داريد
- شما هرگز ايدز نخواهيد گرفت
مثبت بودنتستHIVبه اين معناست كه شما ويروس عامل ايدز را در بدن خود حمل مى كنيد. مثبت بودن اين تست به اين معنا نيست كه در حال حاضر ايدز داريد و نيز اين به اين معنا نيست كه شما دیگر نمیتوانید به زندگی ادامه دهید.. گرچه درمان قطعی براى ايدز وجود ندارد، بسيارى از عفونت هاى فرصت طلبى كه در بيماران مبتلا به ايدز به وجود مى آيد را مى توان كنترل يا برطرف كرد و يا از آنها پيشگيرى كرد. از طرف درمان هاى موجود مى تواند تكثير ويروس را مهار كند. در حال حاضر به طول عمر و كيفيت زندگى مبتلايان به ايدز به ميزان قابل توجهى افزوده شده است.
کجا می توان برای انجام يک آزمایش HIVمراجعه کرد؟
تقریبا همه آزمایشگاهها آزمایش اولیه آنرا انجام میدهند ولی در کلینیکهای مثلثی در صورت لزوم بعد از مشاوره رایگان است.
در اين مراکز آزمايش و مشاوره بصورت رایگان و ناشناس (محفوظ نگاه داشتن نام و دريافت يک شماره کد ویا حتی بدون نام) انجام می شود.
درصورت انجام "چک آپ (checkup)" و آزمايشهای صحت مزاج ، آيا آزمايش HIVنيز انجام می گيرد؟
آزمايش ايدز به جز در موارد خاص، جزو آزمايشات متداول پزشکی (جهت checkup) نمی باشد. بنابر اين بايد دقيقاً نام آزمایش HIV در برگه ذکر شود تا آزمايشگاه آن را انجام بدهد. پس در صورتی که تمايل به انجام آرمايش ايدز داريد بايد دقيقاً قضيه را با پزشک خود در ميان بگذاريد.
من نمي خواهم کسي بداند من آزمايش اچ.آي.وي ميدهم، آيا ممکن است؟
آزمايش اچ.آي.وي بايد تنها با کسب رضايت آگاهانة فرد و داوطلبانه انجام شود که اين رضايت در طول مشاورة قبل از آزمايش بدست مي آيد، وقتي شخص کاملاً مفاهيم آزمايش و گرفتاري هاي آن را و نيز تاثيرات ناشي از نتيجه را بر زندگي خود درک کرده باشد. همچنين نتيجة آزمايش محرمانه تلقي ميگردد و فقط به خود شخص داده ميشود (يا در صورت بستري بودن به پزشک او). همچنين اگر افراد از طريق مراکز مشاوره بيماريهاي رفتاري به آزمايشگاه ارجاع داده شوند، معرفي آنان بدون نام و به صورت شماره کد خواهد بود تا هويت آنان فاش نگردد.
چرا آزمايش اچ.آي.وي اجباري نميشود (براي ازدواج، ورود به کشورو...)؟
همان گونه که گفته شد انجام آزمايش تنها پس از مشاوره منطقي است و از طرفي با در نظر گرفتن دورة پنجره که در آن عليرغم وجود ويروس در بدن، نتيجة آزمايش منفي خواهد بود، اجبار افراد در مکان يا زماني خاص به انجام آزمايش معقول، به صرفه و کارآمد نيست.
آيا تماسهاي عادي و معمولي باعث انتقال آلودگي مي شود؟
خير. ويروس ايدز از طريق تماسهاي معمولي و عادي مانند دست دادن، بغل گرفتن، بوسيدن صورت، غذا خوردن از يك ظرف مشترك، مسافرت در يك اتوبوس، استفاده از استخر شناي عمومي و توالت عمومي منتقل نمي گردد.
آيا ويروس ايدز از راههاي تنفسي، گوارشي و يا از طريق تماسهاي معمولي خانوادگي و يا در محيط كار، مدرسه و اردوگاههاي جمعي كاري و يا تفريحي منتقل مي شود؟
خير.
آيا ابتلا به بيماري آميزشي مانند سوزاك و سيفليس آلودگي به ويروس ايدز را تسهيل مي كند؟
بله. تمام بيماريهاي مقاربتي سبب افزايش خطر آلودگي به ويروس ايدز مي شوند.
آيا آلودگي به ويروس ايدز از طريق شير مادر آلوده امكان دارد؟
بله. ويروس ايدز در شير مادر وجود دارد و مي تواند از اين طريق كودك را آلوده نمايد.
آيا آلودگي از طريق خون و فرآورده هاي خوني امكان پذير است؟
بله. ويروس ايدز از راه خون و فرآورده هاي خوني آلوده منتقل مي شود. اماچون امروزه نمونه هاي خون اهدايي مورد آزمايش قرار مي گيرند و خونهاي آلوده دور ريخته مي شوند، احتمال انتقال تقریبا منتفی است.
آيا تزريق موجب انتقال ويروس ايدز مي شود؟
بله. اگر سرنگ و سوزن آلوده باشند. استفاده اشتراكي از سرنگ و سرسوزنهاي آلوده در معتادان تزريقي يكي از راههاي انتقال آلودگي است. بايد به طور مطلق از تزريقات غير ضروري خودداري كرد و از سرنگ و سوزني استریل ویا آنكه مطمئن هستيم ضدعفوني شده است .
آيا خالكوبي و سوراخ كردن گوش موجب انتقال آلودگي مي شود؟
بله. خالكوبي و سوراخ نمودن گوش بوسيله سوزن و وسايل آلوده سبب انتقال بيماري ايدز مي گردد.بطور کلی هر وسیله آلوده بخون میتواند ویروس را انتقال دهد.
آيا خطر آلودگي و ابتلا در زن و مرد مساوي است؟
زنان در معرض خطر بيشتري قرار دارند.
آيا كودكان هم ايدز مي گيرند؟
بله. ضمنا در كودكان آلوده، علائم بيماري ايدز زودتر از بالغين ايجاد مي شود و مرگ و مير آنها نيز زياد است.
آيا مسافران بطور اتفاقي در يك كشور خارجي آلوده مي شوند؟
خير، آلودگي از راه تماس جنسي با فرد آلوده اتفاق مي افتد. دست دادن، سرفه، عطسه، سوار شدن به اتوبوس، مترو و استفاده از تلفن عمومي سبب آلودگي نمي شود.
آيا بوسيدن بادهان باز، HIVرا منتقل مي كند؟
بوسيدن با دهان باز٬ خطر كمي دارد چون بزاق دهان به میزان بسیار کمی حاوي HIV می باشد. البته درمواردي كه بوسه با دهان باز طولاني باشد ممكن است باعث ايجاد خراش در دهان يا لب شده و ويروس را منتقل كند. علاوه بر آن بعضي افراد گاهگاهي خونريزي خفيف از لثه يازخمهاي كوچك در دهان دارند كه مي تواند عامل انتقال HIV باشد.
.
چرا تماس جنسي راه انتقال محسوب مي شود ؟
در ترشحات جنسي مرد آلوده و یا زن آلوده٬ HIV وجود دارد و ويروس قادر است به مخاط دستگاه تناسلي چسبيده و به داخل بدن راه يافته و خود را به سلولهاي ميزبان اصلي يعني "لنفوسيت هاي كمك كننده" برساند.
چرا احتمال انتقال HIV در همجنس بازان بيشتر است ؟
اين مربوط به نوع تماس جنسي است :
1- مخاط روده ظريفتر از مخاط دستگاه تناسلي زنان (واژن ) است
2- مويرگهاي زير مخاط روده بيشتر از مويرگهاي زير مخاط دستگاه تناسلي است
3- احتمال آسيب و زخم شدن در روده بيشتر است
4- مدت زمان تماس ترشحات آلوده با مخاط روده بيشتر است
علاوه بر اين فاكتور هاي اندامي افراد همجنس باز٬ داراي شركاء جنسي و فعاليت آميزشي بيشتر هستند و اين عوامل احتمال ابتلا را افزايش مي دهد
آيا همجنس بازي در صورت سالم بودن افراد راه انتقال محسوب مي شود ؟
خير بيماري ايدز يك بيماري عفوني است و ايجاد بيماري بدون حضور عامل عفونت امكان پذير نمي باشد . همانطوري كه تا قبل از پيدايش اين بيماري افراد هم جنس باز و معتاد تزريقي در همه جوامع بوده است اما بيماري ايدز مشاهده نشده بود
دانشمندان و متخصصین پزشکی اتفاق نظر دارند که اچ آی وی (HIV ) به خوبی نمیتواند در محیط زندگی کند (سریعا غیر فعال میشود)و در نتیجه امکان انتقال محیطی اچ آی وی (HIV ) محدود میباشد.
مراقبتهای لازم در تمام زمینه ها از جمله در منزل باید انجام گیرد تا از در معرض خطر قرار گرفتن افراد با خون افراد مبتلا به اچ آی وی (HIV ) یا افراد دارای ریسک ابتلا به اچ آی وی (HIV ) یا کسانی که ابتلا یا احتمال ابتلای ایشان نامشخص است جلوگیری بعمل آید.برای مثال هنگام تماس با خون یا دیگر مایعات بدن که ممکن است خون قابل مشاهده در آن دیده شود، نظیر ادرار، مدفوع، استفراغ. بریدگیها، زخمها یا ترکهای پوستی مراقبت کننده و بیمار باید با پانسمان پوشش داده شود.دستها و دیگر نقاط بدن باید پس از تماس با خون یا دیگر ترشحات بدن سریعا شسته شوند و سطحهایی که روی آنرا خون پوشانده باید به درستی ضد عفونی شوند.باید از کارهایی که احتمال تماس با خون در آن وجود دارد، نظیر استفاده از تیغ صورت تراشی یا مسواک مشترک، دوری شود.از سوزن و دیگر اشیا برنده در صورت ضرورت پزشکی استفاده شود.(غلاف سرسوزن را مجدد با دست روی آن قرار ندهید یا سر سوزن را از سرنگ جدا ننمایید.سرسوزن را با استفاده از ظرفهای مخصوص محافظ بدور ریخته و دور از دسترس کودکان و میهمانان قرار دهید.) بطور کلی رعایت احتیاطات استاندارد انجام گردد.
فعالیتهایی که انتقال اچ آی وی (HIV) را تسهیل میکنند:
* تماس جنسی بدون استفاده از کاندوم (کاپوت)
* تماس جنسی در مواقع ابتلا به سایر بیماریهای آمیزشی
*ورود مستقیم خون آلوده به ویروس از طریق سوزنهای تزریق مواد ، تزریق خون یا بعضی فراورده های خونی آلوده،فرورفتن اتفاقی سوزن در سیستمهای خدمات بهداشتی
* انتقال از مادر به نوزاد (قبل یا هنگام زایمان یا هنگام شیردهی)
* از طریق Tatoo، خالکوبی، سوراخ کردن گوش یا دیگر اعضا بدن ، ختنه، طب سوزنی با سوزنها با ابزارهای غیر استریل
شخص از طرق زیر به اچ آی وی (HIV) مبتلا نمیشود:
* تماسهای روزمره با افراد مبتلا به اچ آی وی (مانند دست دادن )
* اهداء خون ( در صورت استریل بودن وسایل خونگیری )
* شنا کردن در استخر
* نشستن روی توالت فرنگی
* استفاده از رختخواب ، غذا یا ظروف غذاخوری فرد مبتلا.
* از طریق نیش پشه یا گازگرفتگی حیوانات
* از اشک یا بزاق
* استفاده صحیح از کاندوم هنگام تماس جنسی
* استفاده از استخر عمومی
* عطسه و سرفه کردن
تماس جنسی هنگامی می تواند سبب سرایت اچ.آی.وی. شود که یک طرف دچار اچ.آی.وی-ایدز باشد (که شاید خودش هم از آن آگاه نباشد) و تبادل یا تماس با مایعاتذ حاوی ویروس(خون، منی و ترشحات پیش از انزال، ترشحات تناسلی زن) رخ دهد. بنابراین تماس جنسی مرد با مرد، مرد با زن، زن با زن در این شرایط می تواند موجب سرایت شود.
مادران باردار اگر مبتلا به اچ.آی.وی. باشند محتمل است که در دوران بارداری یا هنگام زایمان ویروس به فرزند آنان سرایت کند. همچنین شیردادن مادران اچ.آی.وی مثبت به فرزندانشان ممنوع است چون ویروس درون شیر نیز ترشح شده و منتقل میشود.(البته در موارد سوء تغذیه مادر میتواند به بچه شیر دهد.) انتقال در مراحل مختلف بارداری بدون درمانهای دارویی پیشگیرانه در۲۵ تا ۴۰ درصد رخ میدهد. در صورتی که خانمهای اچ.آی.وی. مثبت باردار بشوند لازم است داروهایی مصرف کنند که احتمال سرایت به فرزندشان را کم میکند. همچنین نوزاد متولد شده از این مادران باید مدتی داروی ضد اچ.آی.وی. بگیرد و شش هفته و ۱۸ ماه پس از تولد آزمایش اچ.آی.وی. بشود تا وضعیت ابتلایش مشخص گردد.
به اين انتقال از والدین به فرزند (PTCT) و يا انتقال عمودی مي گويند. حدود %70 موارد انتقال، هنگام زايمان، وقتي كه نوزاد در تماس با خون مادر قرار مي گيرد، اتفاق مي افتد.
داروهاي ضدویروسی مي توانند ميزان اين انتقال را به نصف كاهش دهند. زايمان با روش سزارين مخصوص و نيز پرهيز از استفاده از روش هاي آسيب رسان (مانند انبرك هاي مورد استفاده در زايمان) مي توانند باعث كاهش انتقال شوند. اين انتقال مي تواند در طول بارداري و شيردهي نيز اتفاق بيافتد.
اگر آمیزش جنسی قبل از انزال متوقف شود آیا باز هم خطر دارد؟
لازم به ذکر است در مقاربتها حتی اگر انزال (خروج منی از آلت مرد(هم رخ ندهد، امکان سرایت اچ.آی.وی وجود دارد. چون ترشحات پیش از انزال هم حاوی ویروس است.
در صورت ارتباط جنسی با شخص مبتلا (مرد با زن / مرد با مرد)، احتمال مبتلا شدن کدام يک بيشتر است؟
خطر انتقال ويروس اچ.آي.وی. در مردان همجنس گرا بیشتر و تقريبا دو برابر مردان دگرجنس گرا است. همچنین خطر دريافت ويروس در مردان همجنس گرا درافراد مفعول بيشتر است. احتمال انتقال آلودگی در هر بار آمیزش جنسی از مرد به زن (نزدیکی مهبلی) در حدود ۱/۱ درصد است و احتمال انتقال آلودگی از زن به مرد (نزدیکی مهبلی) در حدود ۰/۳ درصد میباشد (این ارقام احتمال آماری است)
آیا حتی یک بار تماس جنسی هم ممکن است منجر به سرایت اچ.آی.وی شود؟
بلی با این که احتمال سرایت در یک رابطه جنسی بسیار کم است، هرگز صفر نیست و حتی مردانی وجود دارند که تنها با یک بار نزدیکی با زن اچ.آی.وی. مثبت مبتلا شدهاند یا زنانی که با یک بار آمیزش با مردان اچ.آی.وی. مثبت دچار شدهاند.
در چه مواقعی احتمال سرایت از راه جنسی بیشتر میشود؟
اگر زخم یا عفونت تناسلی وجود داشته باشد، اگر تماس جنسی با خشونت یا اجبار باشد، اگر فردی شرکای جنسی متعدد داشته باشد و نیز در مقاربت خشک خطر سرایت بیشتر است. همچنین در آمیزش جنسی مقعدی (مقاربت از راه پشت) احتمال سرایت بیشتر از راه مهبلی است.
آیااستمناء ممکن است موجب ایدز شود؟
استمنا به معنی استفاده از دست براي تحریک اندامهای جنسي است که معمولا براي رسيدن به اوج احساس جنسي (ارگاسم) بکار میرود و توسط خود فرد يا شريک جنسي او انجام مي شود. سرایت HIV در نتيجه استمنا تقریباً ناممکن است.
آیا معاشقه (بدون آمیزش جنسی) باعث سرایت میشود؟
اچ.آی.وی از راه تماس های سطحی (بوسیدن، در آغوش گرفتن، لمس بدن) که عشق بازی یا معاشقه خوانده میشود و کارهایی مثل غذا خوردن در ظروف مشترک، استفاده از حمام یا استخر مشترک انتقال نمی یابد. البته بوسة عمیق که با مکیدن لبها و زبان طرف مقابل انجام می شود ممکن است باعث سرایت اچ.آی.وی شود.
تماس جنسی دهانی یعنی چه و آیا باعث سرایت میشود؟
ورود آلت تناسلی مرد به دهان زن و مکیدن آن یا لیسیدن و مکیدن ناحیه تناسلی زن را تماس جنسی دهانی میگویند و به دلیل وجود ویروس در ترشحات جنسی و امکان زخم های بسیار کوچک در مخاط دهان و لثه ممکن است باعث سرایت اچ.آی.وی شود. پس مقاربت دهانی (مکیدن یا لیسیدن آلت تناسلی طرف مقابل چه زن چه مرد) نیز ممکن است منجر به سرایت بشود
آیا کسی که خون اهداء میکند اچ.آی.وی -ایدز میگیرد؟
اهدای خون خطری برای فرد اهداکننده ندارد .
آیا در کارهای پزشکی امکانسرایت وجود دارد؟
هرگونه عمل جراحی، اندوسکوپی، دیالیز با دستگاه، دندانپزشکی، ختنه، تزریقات، حجامت، و طب سوزنی که در آن شرایط سترون سازی کامل رعایت نشود ممکن است موجب سرایت اچ.آی.وی. و دیگر ویروسها از فرد مبتلا به دیگران شود. در این موارد لازم است تا حد امکان از وسايل سترون یک بار مصرف استفاده شود؛ ابزارهای مقاوم به حرارت(مثل برخی ابزارهای فلزی جراحی و دندانپزشکی) در اتوکلاو یا فور و ابزارهای غیرمصرفی نامقاوم (مثل آندوسکوپ) با مواد شیمیایی ضدعفونی شوند که این کارها باید برای هر بیمار انجام شود. البته با توجه به رعایت دقیق این احتیاطهای همه جانبه مواردی که ثابت شده باشد اچ.آی.وی. از مکانهایی مانند دندانپزشکی سرایت کرده باشد در تمام جهان انگشت شمار است.
آیا کارکنان بیمارستانها و درمانگاه ها در معرض خطراند؟
پزشکان و پرستاران ممکن است در اثر تماس اتفاقی (فرو رفتن سوزن سرنگ یا تیغ جراحی) به اچ.آی.وی. مبتلا شوند. در ضمن احتمال سرایت از بیمار اچ.آی.وی. مثبت به پزشک بسیار بسیار بیشتر از احتمال سرایت از پزشک اچ.آی.وی. مثبت به بیماران است. در هر صورت با مصرف به موقع داروهای ضدویروسی این احتمال به شدت کم میشود. در مواقعی که فرو رفتن سوزن یا موارد مشابه رخ میدهد باید در عرض ۷۲ ساعت شروع به مصرف داروهای ضد ویروسی شود. این امر با مراجعه به کلینیک ها و بخش های تخصصی بیماریهای عفونی امکان پذیر است.
آیا در آرایشگاه ها امکان سرایت وجوددارد؟
تاکنون در سراسر دنیا هیچ موردی سرایت از آرایشگر به مشتری یا برعکس اثبات نشده است. اگر در تراشیدن مو، خالکوبی، تاتو، سوراخ کردن گوش شرایط سترون سازی به طور کامل رعایت نشود ممکن است موجب سرایت اچ.آی.وی. و دیگر ویروسها از فرد مبتلا به دیگران شود. در این موارد لازم است مشابه اقدامات پزشکی از وسایل یک بار مصرف نو (مانند تیغ) برای هر فرد استفاده شود یا ابزارها به طور کامل سترون شوند. توصیه میشود هر فرد هنگام مراجعه به آرایشگاه ها وسایل شخصی خود را به همراه ببرد (تیغ، قیچی، شانه، حوله و ...) این امر به ويژه برای پیشگیری از بیماریهای قارچی و انگلی مهم است. اپیلاسیون (کندن موها) ممکن است به پوست آسیب برساند و زخم های بسیار ریزی در محل کنده شدن موها ایجاد کند، بنابراین بهتر است برای آن از وسایل یک بار مصرف استفاده شود و ابزارهای الکترولیز استریل باشند.
من باردار هستم ، آیا پزشک برای من آزمایش اچ.آی.وی درخواست میکند؟
در کشور ما انجام آزمایش برای تمام خانمهای باردار اجباری نیست و در اکثر مواقع پزشکان بدون اجازه شما آزمایش اچ.آی.وی را درخواست نمیکنند. بنابراین در مواردی که شما سوابقی از رفتارهای پرخطر خود یا همسرتان را به پزشک گفته باشید یا خود او در معاینه ابتلاء شما به اچ.آی.وی/ایدز را محتمل بداند با شما درباره انجام آزمایش اچ.آی.وی صحبت خواهد کرد. در هر صورت بایستی مشاوره قبل از آزمایش انجام دهید.
اگر با انجام آزمایش موافقت کنم چه خواهد شد؟
در این صورت پزشک باید قبل از آزمایش درباره نتایج و پی آمدهای دانستن وضعیت اچ.آی.وی به شما مشورت دهد چون ممکن است زندگی شما پس از آن دگرگون شود. اگر جواب آزمایش شما مثبت شود باید آزمایش دومی برای تأیید نتیجه انجام شود. پزشک در مورد بهترین راه های درمان به شما توصیه خواهد کرد. اگر نتیجه منفی باشد به شما در مورد راه های پیشگیری از اچ.آی.وی مشورت داده میشود.
از تولد و پس از ۶ هفته مصرف دارو از نوزادی که مادرش مبتلاء بوده است آزمایش به عمل میآورند.
آیا راهی برای جلوگیری از ابتلاء جنین مادران مبتلاءهست؟
بلی با استفاده از داروهای ضدویروسی میتوان سلامت مادر را بهبود داد و به میزان زیادی از احتمال ابتلاء جنین کم کرد. توصیه میشود این مادران زایمان را به طریق سزارین انجام دهند تا احتمال سرایت به نوزاد کمتر شود. همچنین لازم است این مادران از دادن شیر خود به نوزاد پرهیز کنند.
آيا مادر اچ.آی.وی مثبت بايد به بارداري خود خاتمه دهد؟
گرفتن حق حیات جنین از نظر اخلاق پزشکی ممنوع است مگر موجب به خطر افتادن سلامت مادر یا جنین باشد. در مورد اچ.آی.وی با توجه به اینکه با داروهای موجود و پرهیز از شیردهی مادر مبتلاء میتوان در بیش از ۷۰-۹۵ درصد از ابتلاء فرزند پیشگیری کرد لزومی به سقط جنین نیست. (به شرطی که مادر تحت درمان، حمایت و مراقب کافی در کلینیک بیماریهای رفتاری یا مراکز مشاوره مشابه باشد) پس از تولد در شش هفتگی و ۱۸ ماهگی آزمایش های اچ.آی.وی برای مشخص شدن وضعیت ابتلاء کودک انجام خواهد شد.( در موارد استثنایی پس از تأیید پزشکی قانونی ممکن است اجازه ختم بارداری از راه سقط درمانی داده شود.)
آیا مادران اچ.آی.وی مثبت میتوانند به کودک خود شیربدهند؟
اصولاً باید از این کار پرهیز شود. تحقيقات، خطر انتقال از شير مادر را حدود %22-1 برآورد ميكنند، و حدود %30 در صورتيكه مادر حين شيردهي، مبتلا شده باشد.
اگر زني از شير سينه اش استفاده نكند، به شيشة شير نياز دارد تا به كودك شير خشك دهد كه اين هزينة زيادي مي برد. علاوه بر آن، كودك اين زن بيشتر در معرض خطر مرگ، به علت اسهال و از دست دادن آب (كه همگي قوياً با استفاده از شير خشك و فقر مرتبط هستند) قرار مي گيرد تا ويروس HIV ، مگر اينكه او بتواند آب را بجوشاند يا استريليزه كند و امكانات مالي كافي در اختيار داشته باشد تا مطمئن شود كه ميزان كافي از شير خشك به كودك مي رسد.
بسياري از زنان به علت ترس از بي آبرويي از شير ندادن به كودك پرهيز مي كنند و نيز اگر شير خشك تمام شود، ممكن است منجر به تغذية مخلوط كه به نظر مي رسد خطرسازترين عمل باشد، شود. به نظر مي رسد كه شروع زودهنگام تغذية مکمل مي تواند باعث التهاب رودة نوزاد و در نتيجه تسهيل انتقال HIV شود. بنابراین در موارد ناچاری تغذية انحصاري با شير مادر به مدت 6 ماه (بدون اينكه حتي به كودك آب داده شود) و سپس از شير گرفتن آني و سريع كودك مفید است.
شایعات رایج در بین مردم و پاسخ های درست به باورهای غلط
باورهاي غلط زيادي در مورد اچ.آی.وی- ايدز وجود دارد. اين باورها قدرت انتخاب مردم را در كنترل زندگي و شرکای جنسي خود از بين مي برد، در حالي كه بسياري از مردم اين باورها را خنده دار (مسخره) و بسياري ديگر آنها را كاملاً جدي مي پندارند. البته اين باورها همراه با اطلاعات صحيح ديگري در ذهن مردم آمیخته شده اند و اصلاح آنها آسان نیست. در زير بعضي از اين باورها را مشاهده مي كنيد. اين فهرست شامل همه آنها نيست اما به حساس كردن شما در برابر اين گونه خرافه ها در جهت حفاظت و هوشياري بيشتر كمك مي كند.
آيا از مواد غذايي آلوده به خون مي شود به اچ آي وي مبتلا شد؟
نه، بدليل اينكه ويروس اچ آي وي توانايي فعال ماندن در محيط آزاد(خارج از بدن انسان) را ندارد و پس از خارج شدن از اين محيط به سرعت غیرفعال مي گردد، به همين جهت شايعاتي نظير ابتلا از طريق خوردن خرماي آلوده! صحت ندارد.
آيا از طريق استفاده از مواد بهداشتي و آرايشي مي شود به اچ آي ويمبتلا شد؟
نه، به دليل موارد ذكر شده در قسمت قبل اين امر غير ممكن مي باشد.
آیا از نیش پشه می شود به اچ آی وی(HIV) مبتلا شد؟
نه.از ابتدای شیوع اچ آی وی (HIV) نگرانیهایی در زمینه انتقال ویروس بوسیله گازگرفتگی حیوانات و نیش حشرات مکنده خون نظیر پشه وجودداشته است. با این وجود مطالعات انجام یافته توسط مرکز کنترل بیماریها و مراکز دیگرهیچ مدرکی را دال بر انتقال اچ آی وی (HIV)از طریق پشه یا دیگر حشرات حتی در مناطقی که افراد زیادی دارای ایدز(AIDS) زندگی میکنند و جمعیتهای بزرگ پشه وجود دارد،گزارش نکرده است. اين ويروس براي انتقال احتياج به تماس مستقيم مایعات بدن دو انسان دارد و پشه هيچ نقشي در اين جريان نمي تواند داشته باشد.
اچ.آی.وی / ايدز فقط فعالان جنسي در شهرها را مي كُشد!؟
اين ويروس هيچ تبعيضي بين افراد شهری یا روستایی قائل نمي شود.
اچ.آی.وی/ ايدز عمدتاً هم جنس گرایان را مبتلا میکند!؟
ويروس گرایش جنسي افراد را تشخیص نمیدهد و هر کس با هر گرایش ممکن است به آن دچار شود
اچ.آی.وی/ ايدز فقطً خلافکاران را مبتلا میکند!؟
خیر،بسیاری ازافراد مبلا در طی روابط زناشوئی از همسر ویا از راه انتقال از مادر به این ویروس آلوده شده اند.
فقط مردان خوشگذران مبتلا بهHIV مي شوند!؟
هر كسي كه رابطه ي جنسي محافظت نشده اي با فردي مبتلا داشته باشد ممکن است به HIV مبتلا شود و تفریحات سالم در پیشگیری از گسترش اچ.آی.وی/ایدز نقش مهمی دارند.
هنگامي كه شريك جنسي قوي و سلامت به نظر مي رسد، رابطه جنسي بي خطراست!؟
اين تصور اشتباه، بسيار خطرناك است. هيچ راهي وجود ندارد كه با نگاه كردن به شخصي مبتلا بودن يا نبودن او را تشخيص داد. شخص مبتلا به ويروس HIV معمولاً قبل از اينكه مشكلات سلامتي در او پديدار شوند ، سالها با اين ويروس زندگي مي كند. در اين دوره، ويروس مي تواند به شريك جنسي او منتقل شود.
رابطة جنسي يك مسئله طبيعي است كه مانند غذا لذت بخش است. ما نمي توانيم انگيزه هاي جنسي را كنترل يا متوقف كنيم زيرا در بردارنده مهر و محبت نيز هستند.
تفاوت انسان با حیوانات دیگر آن است که رفتارهای خود را بر اساس تعقل انجام بدهد نه بر اساس غریزه. رفتارهاي جنسي تحت تأثير ارزشهای مذهبی، عرفی ، قواعد و انتظارات جامعه قرار دارد. برخی به طور منظم رابطه جنسي دارند و حتي گاهي با شريك هاي مختلف اما در عصری كه ایدز وجود دارد، اينگونه رفتارها نيروي پشتيباني براي اين بيماري به حساب مي آيند. زمان آن رسيده كه در مورد ارزش ها و روابط جنسی تفکر بیشتری بکنیم. مشغوليت هاي سودمند ديگري مانند ورزش مي توانند ذهن را از روابط جنسي دور نگه دارند.
اچ.آی.وی به كاندوم ها آسيب مي زند!؟ شنیدهام كاندومها سوراخهاييدارند كه به ويروس اجازه عبور ميدهند.!؟
اين شايعات معمولاً به وسيلة كساني پراكنده مي شود كه قصد بي اعتبار كردن كاندوم ها را دارند واقعيت اين است كه تمام كاندومهايي كه در ایران توزیع میشوند از جنس پلی یورتان یا لاتکس است که حتی از تراوش كردن آب به بيرون جلوگيري میكنند. ويروسها بسيار بزرگتر از مولكولهاي آب هستند و ممكن نیست بتوانند از چنين سدی عبور كنند.
رمالان مي توانند گياهي را تهيه كنند كه در صورت مصرف شدن قبل ازروابط جنسي قادر به جلوگيري از انتقالHIV مي باشد!؟
هيچ گياه ، سحر، انرژی یا معجونی وجود ندارد كه بتواند از مبتلا شدن كسي به اچ.آی.وی جلوگيري كند. اين گونه عقيده ها ممكن است زندگي شما را به خطر اندازد.
ایدز نفرین خداست و فرد مبتلا نفرین شده است!!
ايدز بوسيله ي HIV بوجود مي آيد و نفرين هيچ نقشي در انتقال آن ندارد. اينگونه عقايد، مردم را از محافظت از خودشان و يا شريك جنسي شان و از زندگي سالم در کنار افراد مبتلا، باز مي دارند.
مي توان تمام خون آلوده شده را عوض كرد و بدن شخص مبتلا را با خونتازه و سالم پر نمود!؟
اولاً چنین کاری امکان عملی ندارد ثانیاً ویروس در بافتهای دیگری به جز خون نیز وجود دارد.
ازدواج قبل از آن که دختر و پسر مهارتهای لازم برای زندگی سالم را کسب کنند منجر به از هم گسیختگی کانون خانواده و افزایش احتمال رفتارهای پرخطر و معضلات اجتماعی و ایدز میشود.
آمیزش جنسی از راه پشت خطری ندارد!؟
در آمیزش جنسی مقعدی (مقاربت از راه پشت) احتمال سرایت اچ.آی.وی بیشتر از آمیزش مهبلی است.
یک بار تماس جنسی بدون کاندوم خطری ندارد!!
با این که احتمال سرایت در یک رابطه جنسی خیلی کم است اما صفر نیست!! و حتی مردانی وجود دارند که تنها با یک نزدیکی با زن اچ.آی.وی مثبت مبتلاء شدهاند یا زنانی که با یکبار آمیزش با مردان اچ.آی.وی مثبت دچار شدهاند.
مقاربت جنسی دهانی خطری ندارد!؟
آمیزش دهانی (مکیدن یا لیسیدن آلت تناسلی طرف مقابل چه زن چه مرد)به دلیل وجود ویروس در ترشحات جنسی و امکان زخم های بسیار کوچک در مخاط دهان و لثه ممکن است باعث سرایت اچ.آی.وی شود.
تماس جنسی با تن فروشان ظاهرا سالم وزیباتر خطر کمتری دارد!!
تنفروشان جوانتر و زیباتر چون مشتریان بیشتری دارند به احتمال بیشتری مبتلاء به بیماریهای مقاربتی و ایدز هستند..
تمام روشهای پیشگیری از بارداری ( مثل قرص، نورپلانت، آی.یو.دی) ازاچ.آی.وی-ایدز هم پیشگیری میکنند.
خیر از بین وسایل پیشگیری از بارداری تنها کاندومهای زنانه و مردانه از ابتلا به اچ.آی.وی-ایدز و سایر بیماریهای آمیزشی جلوگیری میکنند. وسایلی مانند قرص و آی یو دی حتی احتمال سرایت را افزایش میدهند.
آيا تاكنون واكسني عليه بيماري ايدز ساخته شده است؟
متاسفانه خير. ولي تحقيقات براي ساختن واكسن ادامه دارد.
آيا ويروس ايدز از طريق اقدامات پزشكي، دندانپزشكي، و آزمايشگاهي منتقل مي شود؟
اگر وسايل درماني آلوده شده باشند و بدون ضدعفوني مورد استفاده قرار گيرند،
