بيمارستان فجر مريوان

 بیماری بادپر!!

 بعد از ظهر یکی از روزهای شهریورماه یک ماشین دنده پنامل با چند سرنشین سراسیمه وارد بیمارستان شدسرنشینان عبارت بودند از :داده خجی: بیمار، کا صالح:همراه،داده سلما:همراه و دو خانم جوان و میان سال که اسمهاشون را نتوانستم به خاطر بسپارم . همراهان داده  خجی را از ماشین بیرون کشیده و زیر بغلش را گرفته کشان کشان به اورژانس بردند.بیماران متظر ویزیت تا وضعیت را دیدند از نوبت خود صرفنظر کرده و پزشک اورژانس مشغول معاینه شد:

-     مادر مشکلت چیه؟داده خجی به کا صالح نگاه کرد و سپس کا صالح شروع کرد:والله آقای دکتر همسرم از دیشب " بادپر" کرده.دکتر که میخواست وانمود کند معنی بادپر را میداند به گرفتن فشار و معاینه بیمار خود مشغول شد. داده خجی هی زیر لب و مانند بیماران غرغر میزد و میگفت کلی دم کرده غاز یاغی و شیرین بیان خوردم... دکتر گیان یعنی شما میگویید چه دارویی برای بادپر خوبه؟! دکتر کاف فشارسنجو خالی کردو گوشی را از گوشش درآوردو چاره ای نداشت جز اینکه بپرسد بادپر چیه؟؟ کا صالح میخواست پاسخ دهدولی داده خجی قبل از او شروع کرده بود توضیح دادن(.کا صالح هم برای اینکه به دکتر بفهماند نه تنها او بلکه همه اعضا خانواده اش سر رشته طب وبیماری شناسی دارند ،به داده خجی که بگی نگی در فارسی صحبت کردن تا حدی مشکل داشت این فرصت را داد "بیماری بادپر" را برای دکتر معنی کند،) گفت:چه دوکتری هستی نمیدانی بادپر چیه؟بادپر اینه که ،نیست عرق میکنی،بعد سرما میخوری و تمام اعضا بدنت درد میکنه،آنم است!!

         دکترهمزمان که چیزهایی را مینوشت میبایست به کا صالح نیز گوش میداد و توصیه های ایشان را در نوشتن نسخه همسرش بکار میبست ،گفت: نوار قلب براش نوشتم بلکه سریع انجام شود ببینم قلبش سالم است... تا دکتر اینو گفت داده سلما یکه خورد و به گریه افتاد : نه ترا خدا دکتر گیان نگو مادرم قلبش ناراحته..." دایه باوانه که م م م" . کا صالح با اقتدار و اعتماد کامل با یک نیشخندهم داده سلما را سرزنش کرد وهم تشخیص آقای دکتر را به چالش کشید چون شنیدم زیر لب میگفت من میگم بادپر کرده اون نوار قلب مینویسه،اینا کی دوکترند همشون طرح کادند...! بعد از لحظاتی داده خجی به کمک همراهان وراهنمایی همکاران روی تخت  ECG قرار گرفت.کا صالح و داده سلما چند قدم عقب کشیدند،داده سلمابا گوشه چارقد و دست چپش روی دهانش را پوشانده بودو هرازگاه اشکهایی که جاری میشدپاک میکرد و دو همراه دیگر نیز هی او را دلداری میدادند.کا صالح نیز با یک تسبیح دانه درشت که به فواصل منظم دانه های آن را ول میکردوصدای به هم خوردن دانه های تسبیح در لابلای مویه های   داده سلما و سروصدای همراهان محو میشد،به دقت منتظر نتیجه نوار قلب بود.خانم "ق" دکمه start را زد ودستگاه شروع به ثبت نمود .سرو گردن کا صالح یه هوا جلوتر آمد و صدای افتادن دانه های تسبیح دیگر شنیده نشد. هنوز چند سانتی از نوار بیرون نیامده بود که کا صالح رو به سلما کرد و گفت :"نگفتم روله قلبش بی ایراده"!!

  مثلی است که می گوید: «سلامت همه چیز نیست. اما همه چیز بدون سلامت هیچ است.»

   وقت آن رسیده است که جامعه پزشکی در بیمارستانها به انتظار بیمار ننشسته بلکه سلامتی رادر جامعه و با اجرای برنامه های سلامت و به کمک روشهای پیشگیری پی گیری کنندو بیش از اینکه از راه مداوای بیماران کسب درآمد کنند، باید درراه جلوگیری از مریض نشدن مردم فعالیت کنند.

   در حالی می توان توقع داشت شاخص های سلامت جسمی و روحی روانی در جامعه مطلوب باشد، که میزان مشارکت مردم و اعتمادشان به برنامه های "پزشکی جامعه نگر" بالا باشد.
تنظیم یک برنامه ی بهبود سلامت، بدون توجه به زمینه اجتماعی و فرهنگی جامعه مورد نظر به راه کارهایی غیر کارآمد می انجامد. چون کنشهای فردی متأثر از بستر اجتماعی و درک مشترک از مقولات، بر رفتارهای انتخابی و نگرشهای افراد به روشنی و صراحت نقش رسانه ها را در امر آموزش برنامه های سلامت نشان می دهد. به جرأت می توان گفت، مسأله سلامت در هر جامعه متأثر از رویکرد و استراتژی رسانه ای در آن جامعه است.
   از این رو آموزش سلامت یعنی آموختن رفتارهایی ، که در حفظ و بهبود سلامت فرد و گروه ها مؤثر است.

   هنگامي كه تلاش مي كنيم تا با مورد نابسامانی و معصلات بهداشتی و رفتاری مبارزه كنيم، ضروري است تا تمامي ابزارهايي را كه در اختيار داريم به كار بگيريم. پیشگیری از بیماریهای عفونی ترویج رفتارهای بهداشتی،فرهنگ شهرنشینی و احترام به حقوق شهروندان،فرهنگ بهره گیری از امکانات بهداشتی درمانی ،بهینه سازی مسکن شهر و روستا ومبارزه با معضلات بهداشت محیطی و مبارزه با بیماریهای صعب العلاج و نوپدید كه بشريت اكنون با آن رو به رو شده است و گسترش فراگيرداردو یا تأثيرات وخيم طولاني مدت داشته اند و اثرات آن مانع جدي در مسير توسعه فراگیر ايجاد كرده است را میتوان در زمره این معضلات محسوب کرد. رسانه هاي ديداري- شنيداري دستيابي و تأثير فوق العاده بر همگان به ويژه جوانان دارند كه نمايندگان فردا و كليد هرگونه نبرد پيروزمندانه عليه بیماریها و معضلات بهداشتی هستند. ما بايد در صدد اين باشيم تا اين سازمان هاي قدرتمند رسانه ای را به عنوان شركاي تمام عيار در مبارزه براي متوقف كردن تمامی مظاهر رفتار غیر بهداشتی، پيشگيري و آموزشي درگير كنيم.

  رسانه هاوجراید ديداري – شنيداري و نوشتاری مي توانند با شنوندگان و بينندگان و خوانندگان خود با زباني كه برايشان قابل درك باشد، صحبت كنند. آنها مي توانند مشاركت و پيوند برقرار كنند. مي توانند بر توانمند فشار آورند تا بيماري را جدي بگيرد وبه مردم اطلاعاتي را كه براي حفظ خود نياز دارند در اختيارشان قرار دهد. به رغم مشکلات متعدد بهداشتی در تمام زمینه هاچه درصدی از برنامه های جراید و رسانه های ما هدفمند و برنامه ریزی شده در این مسیر گام بر میدارند؟! آیادر حالیکه طبق سلسله مراتب نیازها درصد بالایی از جامعه از نبود بینش الفبای یک زندگی سالم و بهداشتی رنج میبرند ،اختصاص وقت و هزینه غالب رسانه ها و جراید به برنامه های غیر ضروری در راستای کدام هدف میباشد؟

   در کشورهای دیگر رسانه‌هایی که در حوزه آموزش و سلامت فعال می‌باشند به خاطر تاثیرگذاری به سزایی که در سطح جامعه دارند مورد حمایت‌های دولتی قرار می‌گیرند و بجاست در کشور ما نیز این مهم مورد توجه قرار گیرد. و جا دارد مدیران محترم سازمانهای متولی امر آموزش بهداشت از انچه که دارند گامهای خود را استوارتر نموده تا به آنچه که ندارند برسند. و با تقویت رویکرد مورد نظر مابین نیروی انسانی با پتانسیل بالا و عمدتا" تحصیل کرده الگوی رفتاری مناسبی فراخور موضوع و در خور ذوق و آگاهی مردم را به خانه های آنان ببرند.

   این نگاه به برنامه سلامت یک مدل خود اتکا است، (self-empowerment) و درست درمقابل مدل توصیه ای و آمرانه قرار می گیرد. به عبارت دیگر یک سویه نیست و تعاملی است. کنش تعاملی کنش خلاق و آگاهانه.

   بر اساس رویکرد نوین برنامه های آموزش سلامت، مبتنی بر تئوری یادگیری "بندور" است، که در آن یادگیری فعال و مبتنی بر تجربه است و از طریق مشاهده رفتار دیگران (یادگیری مشاهده ای) و پیامدهای آن (یادگیری جانشینی) حاصل می شود. اساس این رویکرد بر فرایندی و مشارکتی بودن آن است. این مهمترین ویژگی رویکرد نوین به سلامت اجتماعی است.

   واقعیت این است که با وجود پیشرفت‌های شگفت علمی و دستاوردهای خیره کننده در عرصه فن‌آوری های نوین دیجیتال، ذره ای از اهمیت «برنامه آموزش سلامت عمومی» کاسته نشده است. بلکه پیچیدگی های روز افزون زندگی مدرن همچنان بر ضرورت و گیرایی آموزش‌ها افزوده است و همچنان در مورد راه کارهای تأثیر پذیری و کارایی نحوه آموزش‌ها ، پژوهش‌های تازه درمحافل آکادمیک منتشر می‌شود.