ايدز و زنان در ايران
صادق يوسف نژاد/ دانشجوي كارشناسي ارشد اپيدميولوژي
اغلب بيماري هاي مقاربتي شناخته شده در ايران درمان پذيرند، به غير از ايدز که بيماري لاعلاج و غير قابل درماني است.علل روند رو به رشد این بیماری در جوامع مختلف متفاوت است .مثلا در ایران علاوه بر مشکلات فرهنگی ،اقتصادی و اجتماعی قوانینی داریم که در افزایش این بیماری بی تاثیر نیستند ! مثلا طبق قوانين مدني ايران، رياست خانواده و حق طلاق با مرد است.وجود قوانيني که چند همسري را مجاز و حق طلاق را از آن مرد مي شمارد و مسئله تمکين بي چون و چراي زن از عواملي هستند که منجر به مبتلا شدن زنان به ايدز مي شوند و اين گونه است که زنان قرباني روابط جنسي ناعادلانه و قوانين تبعيض آميز مي شوند.
وجود قانون چند همسري نيز از جمله عواملي است که مي تواند به گسترش ايدز دامن بزند. زنان صيغه اي حرفه اي که ممکن است از مبتلا شدن خود نيز بي خبر باشند از ناقلان خطرناک بيماري ايدز به شمار مي آيند. زيرا اغلب از آنان خواسته مي شود که به هر نوع رابطه جنسي تن در دهند. فقر اقتصادي زيربناي اصلي روسپي گري است. در چنين رابطه اي اجبار و عدم رضايت نهفته است. بستر شيوع پديده روسپي گري توزيع ناعادلانه ثروت، ناکارآمدي نظام اقتصادي، وجود خلاءهاي قانوني، وجود قوانين تبعيض آميزي چون قانون چندهمسري و شرايط بحراني و نابسامان اجتماعي است. در روسپي گري، زنان در معرض بدترين و غير انساني ترين رفتارها قرار مي گيرند. دولت ها وظيفه دارند با اتخاذ تدابير اقتصادي و وضع قوانين مترقي، وضعيت اجتماعي و اقتصادي زنان و دختران را بهبود بخشند. ايجاد اشتغال، فقرزدايي، ايجاد فرصت هاي برابر و رفع هر گونه تبعيض جنسي و جنسيتي از وظايف دولت هاست. در ايران اغلب زنان آلوده به (H.I.V) از طريق همسرانشان مبتلا شده اند که بيشتر آنها يا معتاد تزريقي بوده اند يا داراي شرکاي جنسي متعدد به صورت شرعي (صيغه) و يا غيرشرعي بوده اند. مطلب ديگري که حائز اهميت است تغيير جهت الگوي اشاعه ايدز در ايران از اعتياد تزريقي به سوي روابط جنسي است و تعداد مراجعين زن به دليل آلوده شدن به ويروس (H.I.V) در حال افزايش است. زنان قربانيان روابط جنسي ناخواسته و اجباري، روسپي گري اجباري و خشونت هاي جنسي هستند. ايدز در بستر فقر و نابرابري هاي اجتماعي، از جمله تبعيض و خشونت عليه زنان و کودکان و به حاشيه راندن گروه هاي اجتماعي خاص رشد مي کند. مبارزه، جدا از مبارزه با ريشه ها و زمينه هاي گسترش آن نيست و اين امر نياز به مشارکت گسترده بخش هاي مختلف دولتي، سازمان هاي بين المللي و نهاد هاي مدني دارد. ايدز به دليل تحميل هزينه هاي سنگين به سيستم هاي بهداشتي و از دست رفتن نيروي کار، همه بخش هاي جامعه را درگير مي کند. کم هزينه ترين راه ، پيشگيري، آموزش و رفع قوانين تبعيض آميز است. زدودن زمينه هاي اجتماعي ايدز، يعني زدودن اعتياد، فقر و بيکاري، آموزش همگاني از طريق رسانه ها، تأمين عدالت اجتماعي مواردي است که بايد به طوري جدي در دستور کار قرار گيرد.
عدم موفقيت دختران جوان در پيدا کردن شغل مناسب و گرايش آنان به سوي فحشا جهت تأمين مخارج زندگي به شيوع هر چه بيشتر بيماري ايدز دامن مي زند.در کشور ما ايران، زنان به دليل نابرابري جنسيتي کنترل کمي در رابطه جنسي خود دارند و در هنگام داشتن رابطه جنسي داراي قدرت تصميم گيري کمي هستند. هنوز دختران جوان بسياري هستند که به ازدواج هاي ناخواسته تن در مي دهند.
