گپی خودمانی....
جایگاه مدیریت پرستاری در نظام سلامت
مشخص نبودن جايگاه مديريت پرستاري، از معضلات و بحران های جديد جامعه پرستاري و نظام سلامت كشور میباشد متاسفانه جايگاهي كه براي مديران پرستاري در نظر گرفته شده است در شان اين افراد نيست. در اين شرايط مسئوليتهاي مدير پرستاري زياد اما اختيارات وي بسيار كم است. با علم به «پزشك محوري» نظام سلامت كشور ميتوان ادعا نمود روساي بيمارستانها عمدتا"بدون در نظر گرفتن معيارهاي درست و مشخص وبه طور مستقيم اقدام به انتخاب مديران پرستاري ميكنند. برخلاف ساير كشورها كه روساي بيمارستانها تخصص مديريت خدمات بهداشت و درمان دارند، در كشور ما روساي همه بيمارستانها پزشك هستند. این بدان معنی نیست که پزشکان از عهده مسئولیت اداره امور بیمارستانها برنیامده اند بلکه منظور به چالش گرفتن سیستم مدیریتی بر مبنای تخصص بوده واینکه به طور قطع اين افراد در بیشتر موارد اطلاعات كافي براي انتخاب مديران پرستاري در اختیار نداشته و معیارهای استاندارد و مورد نیاز را لحاظ نخواهند نمود . در سنوات سال گذشته بروز ندادن مشكلات از سوي برخی از مديران پرستاري نظام سلامت كشور را دچار بحران كرده است، و مديران پرستاري به دليل نداشتن اختيارات كافي و در بعضي مواقع ترس از نالايق پنداشته شدن، در شرايط سخت كاري، مشكلات را بروز نداده وبعضا" خدمات را به طور نامناسب ارائه ميدهند. با برشمردن سه جايگاه بيمارستان، دانشگاه و وزارتخانه براي مديران پرستاري، میتوان جايگاه اين افراد رادراکثر بيمارستانها ضعيف و در دانشگاههاي علوم پزشكي ضعيف تر قلمداد نمود. چنانچه در وزارت بهداشت نیزدفتر پرستاري حذف شده و به نظر ميرسد كه عنوان مديريت پرستاري تا حد واحد پرستاري تنزل كرده است.
مديران پرستاري دانشگاهها كه حداقل 10 بيمارستان را تحت نظر خود دارند در دانشگاههاي كوچك با عنوان كارشناس و در دانشگاههاي بزرگ تر با عناوين كارشناس و كارشناس مسئول و در برخي دانشگاههاي بزرگ با عنوان اداره پرستاري فعاليت ميكنند. وبا توجه به اينكه سياستهاي نظام سلامت كشور «پزشك محور» است، حتي ادارات پرستاري دانشگاهها هم از قدرت ناچيزي برخوردارند. متاسفانه در همه بیمارستانها انتخاب مديران پرستاري به طور مستقيم از سوي روساي بيمارستانها انجام ميشود که اين انتخاب بايد با پيشنهاد روساي بيمارستان و به تاييد اداره پرستاري و يا كارشناس پرستاري در دانشگاهها و با لحاظ نمودن معیارهایی چون سوابق کاری ،خوشنامی و... صورت گيرد. از جمله شرح وظايف مديران پرستاري را هماهنگي نيرويهاي پرستاري و نظارت بر ارائه خدمات پرستاري میتوان عنوان كرد.شرح وظايف مديران پرستاري نيز به طور مبهم و ضعيف تعريف شده است. در واقع بدون افزایش اختيارات مديران پرستاري نبایدانتظار ارتقای جایگاه این مدیران و ارتقای کیفیت خدمات مجموعه تحت امررا داشت. مثلا"در حال حاضر پرستاران طرحي و تازه فارغ التحصيل 85 تا 90 درصد نوبت شب بيمارستانهاي پايتخت را اداره ميكنندکه با توجه به حساسیت ویژه امر مراقبت از بیماران آنهم توسط نیروهای تازه کار و بدون آینده استخدامی مشخص، بر لزوم وجود مديريت پرستاري قوي تاكيد می کند. انچه جامعه پرستاری را به فکر و تامل واداشته نقش مراقبتهای مستمر و 24 ساعته پرستاری در به ثمر نشستن پروسه و برنامه درمان میباشد،که چنانچه گفته شد علاوه بر لزوم ایجاب یک مدیریت قوی و کارآمد با اختیارات ویژه،اهتمام هر چه بیشتر مسولین جهت تقویت همه جانبه این حرفه و ایجاد یک رویکرد منصفانه در قائل شدن سهم به سزای پرستاران در فرایند درمان و بازتوانی است.