بحران اقتصادی جهان درسال جاری و غفلت از اپیدمی بیماریها
صادق یوسف نژاد/ کارشناس پرستاری و دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی
هفتم آوریل، ۱۹فروردین، شصت ویکمین سالگرد تاسیس سازمان جهانی بهداشت و روز جهانی بهداشت و سلامتی و سالروز تاسیس سازمان بهداشت جهانی است .
هدف از نامگذاری چنین روزی ترغیب دولت ها، سازمان ها و شرکت های بازرگانی به سرمایه گذاری در امور بهداشتی و ساختن آینده ای ایمن تر است. در حالی که بسیاری از کشورهای جهان با مشکلاتی چون بروز سیل و شیوع بیماریهای پس از آن، خشکسالی و کمبود آب آشامیدنی و غذا روبرو هستند، همکاری اعضای جامعه جهانی به کم شدن چنین اثرات ناگوار جوی منجر خواهد شد. ایران هم به دلیل موقعیت جغرافیایی اش از جمله کشورهایی است که از پیامد های این تغییرات سخت آسیب خواهد دید. به عنوان مثال سرمای شدید و غیرمنتظره زمستان سال1386باعث شد که محصولات کشاورزی در نقاط مختلف کشور آسیب ببینند و زمزمه بروز خشکسالی در نقاط مختلف کشور شنیده شود. و اکنون نیز خطر خشک سالی و کم آبی ایران را تهدید می کند.سازمان بهداشت جهانی، نخستین مجمع جهانی خود را در سال ۱۹۴۸ برگذار کرد و از همان زمان تصمیم گرفت هرساله روز هفتم آوریل را با عنوان روز جهانی بهداشت نامگذاری کند که این تصمیم از سال ۱۹۵۰ اجرا شد.روز جهانی بهداشت یادآوراین مساله است که تهدیدهای عمومی علیه سلامتی مردم جهان مرز نمی شناسد.بهداشت، توسعه و امنیت جهانی ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. سرمایه گذاری در بهداشت سنگ بنای توسعه اقتصادی و توسعه و پیش نیاز رسیدن به بسیاری از اهداف توسعه هزاره است .اشاعه بیماری ها، بلایای طبیعی، تغییرات محیط زیستی، تروریسم باسلاح های بیولوژیک، یا سموم شیمیایی همگی تاثیر گسترده ای بر مردم، جوامع و اقتصاد جوامع در تمام جهان دارند. چنین تهدیدهایی چالش های جدید به شمار میروند و باید پاسخی کارساز و فوری به آنها داده شود. سازمان جهاني بهداشت هشدار داد که بحران مالي کنوني در جهان احتمالا افزايش بيماري هاي رواني، مصرف سيگار و مشروبات الکلي را موجب خواهد شد.، مارگارت چان مدير کل سازمان جهاني بهداشت در نشست کارشناسان اين سازمان که با محوريت پيامدهاي بحران مالي واقتصادي برگزارشد، با اعلام اين مطلب که جهان پيشتر هم مبتلابه تبعاتي مشابه در ارتباط با بحران ها بوده است، ناتواني مراکز بهداشت دولتي در ارايه خدمات درماني کافي به بيماران به خاطر بحرانهاي مالي را نگران کننده دانست.وي افزود، در شرايط بحران اقتصادي اغلب مردم ار رفتن به مراکز درماني خصوصي خودداري کرده وبه مراکز دولتي مشابه مراجعه مي کنند وتشديد فعاليت اين مراکز با توجه به عدم افزايش بودجه ي آنها از سوي دولت، کار درماني اين مراکز را با مشکلات زيادي مواجه مي کند.درهمين حال، ريچارد نيووارمر نماينده بانک جهاني در سازمان ملل در گفت وگو با خبرنگاران اظهار داشت: “با کاهش ميانگين رشد درکشورهاي درحال توسعه در سال ۲۰۰۹ ، جهان با حدود ۶۰ميليون نفر که زير خط فقر زندگي مي کنند، مواجه خواهد شد.
با شروع حدودا يکساله بحران اقتصادي در جهان نميتوان براي پايان بحران تاريخي گذاشت اين بحران نشان داد که تئوريهاي مادي دوام زيادي ندارند و بحران در اولين گام دامن گير کشورهاي پيشرفته شد. ارمغان اين بحران فقر،مشکلات بهداشتي ، مسائل اجتماعي و مسايل سياسي و امنيتي است که ميتواند بسيار وسيع و پردامنه باشد.گروه هاي حساس جامعه يعني کودکان ، زنان و افراد سالمند در تيررس مستقيم اين بحران قرار دارند.با توجه به اين در کشورهاي فقير که با مشکلات تغذيه اي جدي روبرو هستند اين مشکل مي تواند وخيم تر و جدي تر باشد.از طرف ديگر در کشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته نيز مشکلات جدي دامن گير سلامت افراد شده است بطوري که سقوط افت شديد قيمت ها باعث اخراج بسياري از کارگران شده و اين باعث بي پولي و حاشيه نشيني و ايجادمشکل اجتماعي وفرهنگي مي شود.
بحرانهاي رواني نظير استرس و افسردگي به صورت يک اپيدمي جهاني سلامت بشريت را به خطر انداخته است واين بحرانها در کنارمشکل تغذيه اي باعث کاهش مقاومت بدن درحملات ميکروبي مي شود و اين در حالي است که افراد حساس و مستعد به ابتلا نيز در جامعه نيز افزايش مي يابد و امکان اپيدمي نيز افزايش مي يابد اين اپيدمي يا همه گيري نه تنها شامل بيماريهاي ميکروبي مي شود بلکه اپيدمي افسردگي مزمن و استرس مرضي را نيز در پي دارد.بايد منتظر رشد تعداد افراد مبتلا به سل،سوء تغذيه،مرگوميرشيرخواران ومادران وسالمندان بود.
در نهايت اين بحران پايان خوشي نخواهد داشت و حتي با بهبودي جامعه بازمقاومت ميکروبي به آنتي بيوتيک ها در آينده مشکل زا خواهد بود هرچه اين مشکل طولاني تر شود تبعات آن بدتر و فراگير تر خواهد بود.
